Phishing is nog altijd één van de meest gebruikte vormen van cybercriminaliteit. Iedere dag versturen cybercriminelen miljoenen valse e-mails in de hoop dat iemand op een link klikt, een bijlage opent of persoonlijke gegevens invoert.
Moderne phishingmails zijn steeds moeilijker van echte berichten te onderscheiden. Dankzij kunstmatige intelligentie (AI), professionele vertalingen en informatie die eenvoudig online beschikbaar is, lijken veel phishingberichten tegenwoordig verrassend geloofwaardig.
Toch bevatten vrijwel alle phishingmails signalen waaraan u ze kunt herkennen. Door op deze kenmerken te letten, verkleint u de kans dat u slachtoffer wordt van phishing aanzienlijk.
Wat is een phishingmail?
Een phishingmail is een frauduleus e-mailbericht waarmee een cybercrimineel probeert u te misleiden.
Het doel kan zijn om:
- wachtwoorden te stelen;
- bankgegevens buit te maken;
- malware te installeren;
- toegang te krijgen tot uw Microsoft 365-account;
- betalingen uit te lokken;
- persoonsgegevens te verzamelen.
Vaak lijkt de e-mail afkomstig van een bekende organisatie, zoals Microsoft, een bank, de Belastingdienst, een pakketdienst of zelfs een collega.
Lees ook: Wat is phishing?
12 signalen waaraan u een phishingmail kunt herkennen
1. Onverwachte e-mail
Heeft u helemaal geen bestelling geplaatst of verwacht u geen document?
Dan is extra voorzichtigheid verstandig.
Cybercriminelen hopen dat u uit nieuwsgierigheid toch klikt.
2. De afzender klopt niet helemaal
Bekijk altijd het volledige e-mailadres.
Bijvoorbeeld:
❌ microsoft-support@hotmail.com
❌ rabobank-beveiliging@gmail.com
❌ microsoft@secure-login365.com
In plaats van een officieel domein gebruiken criminelen vaak een domeinnaam die erop lijkt.
3. Er wordt veel tijdsdruk gecreëerd
Veel phishingmails bevatten zinnen zoals:
- Uw account wordt vandaag verwijderd.
- Betaal direct om blokkering te voorkomen.
- Uw mailbox is vol.
- Uw pakket wordt teruggestuurd.
- Bevestig binnen 30 minuten uw gegevens.
Tijdsdruk zorgt ervoor dat mensen minder kritisch nadenken.
4. U moet direct inloggen
Een veelgebruikte techniek is een knop zoals:
- Bekijk document
- Bevestig account
- Log opnieuw in
- Activeer uw account
- Controleer uw identiteit
Klik niet direct.
Open liever zelf de officiële website.
5. De link verwijst naar een andere website
Beweeg met uw muis over een link zonder te klikken.
Controleer vervolgens of de website overeenkomt met de organisatie.
Bijvoorbeeld:
Tekst:
microsoft.com
Werkelijke link:
secure-login365.ru
Dat is vrijwel altijd een duidelijk waarschuwingssignaal.
6. Ongebruikelijke taal
Vroeger zaten phishingmails vol spelfouten.
Dat is tegenwoordig lang niet altijd meer zo.
Let daarom ook op:
- vreemde formuleringen;
- onverwacht formeel taalgebruik;
- onpersoonlijke aanhef;
- onnatuurlijke zinnen;
- woorden die niet bij de organisatie passen.
7. Er wordt om vertrouwelijke gegevens gevraagd
Geen enkele betrouwbare organisatie vraagt per e-mail om:
- uw wachtwoord;
- MFA-code;
- pincode;
- volledige betaalgegevens;
- verificatiecodes.
Ontvangt u zo’n verzoek?
Ga er dan vanuit dat het phishing is.
8. Er zit een onverwachte bijlage bij
Bijlagen kunnen schadelijke software bevatten.
Wees extra voorzichtig met bestanden zoals:
- ZIP
- EXE
- ISO
- HTML
- JS
- Office-documenten met macro’s
Open alleen een bijlage wanneer u zeker weet dat deze betrouwbaar is.
9. De e-mail past niet bij de situatie
Vraag uzelf af:
Verwacht ik dit bericht eigenlijk wel?
Bijvoorbeeld:
- een pakket terwijl u niets besteld heeft;
- een factuur van een onbekend bedrijf;
- een Microsoft-waarschuwing terwijl u geen Microsoft gebruikt.
10. Er wordt gevraagd een betaling uit te voeren
Bij zakelijke phishing proberen criminelen vaak geld buit te maken.
Bijvoorbeeld:
- gewijzigd rekeningnummer;
- spoedbetaling;
- vertrouwelijke overboeking;
- factuur opnieuw betalen.
Controleer dit altijd telefonisch.
11. De e-mail lijkt van een collega te komen
Steeds vaker gebruiken criminelen:
- gehackte mailboxen;
- nagemaakte e-mailadressen;
- AI om schrijfstijl na te bootsen.
Ook interne e-mails kunnen dus phishing zijn.
12. Uw gevoel zegt dat er iets niet klopt
Misschien wel de belangrijkste.
Twijfelt u?
Klik niet.
Controleer eerst.
Bij twijfel is even bellen vaak sneller dan het herstellen van een cyberincident.
Praktijkvoorbeelden
Veel voorkomende phishingmails zijn:
- Microsoft 365 wachtwoord verlopen
- DHL pakket gemist
- Belastingteruggave
- ING beveiligingscontrole
- QR-code betaling
- Factuur leverancier
- Teams-document delen
- SharePoint bestand ontvangen
AI maakt phishing overtuigender
Waar phishing vroeger vaak herkenbaar was aan slecht Nederlands en opvallende fouten, gebruiken cybercriminelen tegenwoordig steeds vaker kunstmatige intelligentie.
Hierdoor kunnen zij:
- foutloze e-mails schrijven;
- persoonlijke informatie verwerken;
- LinkedIn-profielen gebruiken;
- bedrijfsnamen noemen;
- schrijfstijlen kopiëren.
Laat u daarom niet misleiden door een professioneel ogend bericht.
Wat moet u doen wanneer u twijfelt?
Twijfelt u over een e-mail?
Doe dan het volgende:
- klik nergens op;
- open geen bijlagen;
- controleer de afzender;
- bekijk de link zonder erop te klikken;
- neem contact op met de organisatie via de officiële website;
- meld de e-mail bij uw IT-afdeling of securityteam.
Hoe sneller een phishingmail wordt gemeld, hoe sneller andere medewerkers kunnen worden gewaarschuwd.
Hoe voorkomt u phishing?
Phishing voorkomen bestaat uit meerdere maatregelen.
Techniek alleen is niet voldoende.
Een goede aanpak bestaat uit:
- Cyber Awareness-trainingen;
- phishing-simulaties;
- Multi-Factor Authenticatie (MFA);
- veilige e-mailinstellingen;
- duidelijke meldprocedures;
- regelmatige updates;
- sterke wachtwoorden.
Juist de combinatie van techniek én bewustwording zorgt voor de beste bescherming.
Hoe helpt Madicom?
Bij Madicom helpen wij organisaties om phishingaanvallen eerder te herkennen en de kans op succesvolle aanvallen te verkleinen.
Dat doen wij onder andere met:
- Shieldified voor phishing-simulaties en microtrainingen;
- praktische Cyber Awareness-trainingen;
- IT-beheer voor een veilig ingerichte Microsoft 365-omgeving;
- advies over digitale weerbaarheid.
Door techniek, training en bewustwording te combineren ontstaat een sterke eerste verdedigingslinie tegen phishing.
Conclusie
Phishingmails worden steeds professioneler en overtuigender. Toch bevatten de meeste berichten signalen waaraan u ze kunt herkennen.
Controleer daarom altijd de afzender, wees kritisch op links en bijlagen, laat u niet onder druk zetten en deel nooit vertrouwelijke gegevens via e-mail.
Twijfelt u? Neem dan geen risico en controleer het bericht via een officiële route. Een paar minuten extra controleren kan een cyberincident voorkomen.
Interessante links
Fraudehelpdesk